Ders 6 / 10
Türkçe kelimelerin imlası ve eklerin yazılışı
Türkçe kelimeler Osmanlıcada kendine özgü bir imla ile yazılır. En önemli kolaylık şudur: ekler ünlü uyumuna göre değişmez, hep aynı biçimde yazılır. Bir kez öğrendiğiniz eki her kelimede tanırsınız.
Bu derste
- Sık kullanılan ekleri tanımak
- Ekli bir kelimeyi kök ve eklerine ayırmak
- Kısa Türkçe cümleleri okumak
Ekler sabit yazılır
Bugünkü yazımda -lar ve -ler iki ayrı biçimdir; Osmanlıcada ise ikisi de لر ile yazılır. Hangi ünlünün okunacağına kelimenin kökü karar verir: كتابلر kitaplar, اولر evler.
| Ek | Yazılış | Örnek |
|---|---|---|
| Çokluk -lar / -ler | لر | كتابلر kitaplar · اولر evler |
| Belirtme -ı / -i | ی | اوی evi · قیزی kızı |
| İlgi -ın / -in, -nın / -nin | ڭ / نڭ | اوڭ evin · بابانڭ babanın |
| Yönelme -a / -e | ه / یه | اوه eve · بابایه babaya |
| Bulunma -da / -de | ده | اوده evde |
| Ayrılma -dan / -den | دن | اودن evden |
| Mastar -mak / -mek | مق / مك | یازمق yazmak · گلمك gelmek |
| Görülen geçmiş zaman -dı / -di | دی | آلدی aldı · گلدی geldi |
| Şimdiki zaman -yor | یور | گلیور geliyor |
Mastar ekinde kalın-ince ayrımı harf seçiminde de görülür: kalın kelimelerde kaf (یازمق yazmak), ince kelimelerde kef (گلمك gelmek) kullanılır.
Kısa cümleler
| Osmanlıca | Okunuş | Anlam |
|---|---|---|
| بوگون هوا گوزل | Bugün hava güzel. | بوگون bugün · هوا hava · گوزل güzel |
| كتابی اوقودم | Kitabı okudum. | كتاب kitap + ی -ı · اوقو oku- + دم -dum |
| اودن چیقدی | Evden çıktı. | او ev + دن -den · چیق çık- + دی -tı |
Kendini dene
Bir seçeneğe tıklayın; doğru cevap ve kısa açıklama hemen görünür.
1.Bu kelime nasıl okunur?
كتابلر
2.Bu kelime nasıl okunur?
یازمق
3.Osmanlıcada çokluk eki -lar/-ler nasıl yazılır?