Osmanlıca'ya giriş ve kısa tarihçe

Osmanlıca nedir?

Osmanlıca ya da Osmanlı Türkçesi (لسان عثمانی lisân-ı Osmânî), Anadolu'da ve Osmanlı Devleti'nin hâkim olduğu topraklarda yüzyıllar boyunca kullanılmış Türk yazı dilidir. Dil bakımından Türkçedir: cümle yapısı, ekleri ve temel kelimeleri Türkçedir. Bununla birlikte Arapça ve Farsçadan çok sayıda kelime, tamlama ve kural almıştır.

Osmanlıca Arap alfabesinin, Farsçadan alınan ve Türkçe için eklenen bazı harflerle genişletilmiş biçimiyle yazılır. Bu sitede bu alfabeyi ve okuma-yazma kurallarını adım adım öğreneceksiniz.

Başlıca dönemler

Harf Kanunu (1928)

1 Kasım 1928'de kabul edilen 1353 sayılı "Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun" ile Türkiye'de Latin harflerine dayanan yeni Türk alfabesine geçildi. Bu tarihten önce basılan kitapların, gazetelerin ve devlet belgelerinin büyük bölümü Osmanlı harfleriyle yazılmıştır.

Yazının temel özellikleri

• Sağdan sola yazılır ve okunur.
• Büyük-küçük harf ayrımı yoktur.
• Harflerin çoğu kelime içinde birbirine bitişir ve bulunduğu yere göre (tek, baş, orta, son) farklı biçim alır.
• Kısa ünlüler çoğu zaman yazılmaz; okuyucu kelimeyi tanıyarak ve bağlamdan yararlanarak okur.
• Aynı ses birden fazla harfle yazılabilir; örneğin s sesi için se ث, sin س ve sad ص vardır.
• Rakamlar ise, yazının geri kalanının aksine, soldan sağa yazılır.

Neden Osmanlıca öğrenmeli?

Yüzyıllık arşiv belgeleri, vakfiyeler, tapu ve nüfus kayıtları, mezar taşları, çeşme ve cami kitabeleri, divanlar ve 1928 öncesi basılmış gazete ve kitaplar Osmanlı harfleriyle yazılmıştır. Osmanlıca okuyabilmek bu mirasa aracısız ulaşmayı sağlar; aile belgelerini okumaktan akademik araştırmaya kadar pek çok kapı açar.